Havuz Filtre Sistemi - Havuz Filtresi seçimi nasıl yapılır?
Havuz Filtresi Ne İşe Yarar ve Doğru Filtre Nasıl Seçilir?
Havuz suyunun temiz görünmesini yalnızca klor sağlamaz. Su içerisindeki toz, saç, polen, küçük tortular ve diğer fiziksel kirlerin havuzdan uzaklaştırılmasında asıl görev filtrasyon sistemine aittir.
Bu sistemin merkezinde havuz pompası ve havuz filtresi bulunur. Pompa suyu dolaştırır, filtre ise bu suyun içerisindeki fiziksel kirleri tutarak daha temiz suyun yeniden havuza dönmesini sağlar.
İyi bir filtrasyon sistemi için en büyük filtreyi veya en güçlü pompayı seçmek değil, pompa, filtre ve tesisatı birbirine uygun şekilde eşleştirmek gerekir.
Filtrasyonu Üç Basit Adımda Düşünün
Pompa, havuz suyunu skimmer, taşma kanalı veya dip emiş hattından çeker.
Kirli su filtre medyası içerisinden geçerken fiziksel partiküllerin bir bölümü tutulur.
Filtrelenmiş su dönüş nozulları üzerinden yeniden havuza gönderilir.
Kum Filtresi Nasıl Çalışır?
Havuzlarda en yaygın kullanılan sistemlerden biri kum filtresidir. İsminde “kum” geçmesine rağmen filtre içerisine yalnızca klasik kuvars kumu konulması şart değildir; uygun filtrelerde cam filtre medyaları da kullanılabilir.
Pompanın gönderdiği su filtre tankının içerisine girer ve medya yatağından geçer. Su içerisindeki partiküllerin bir bölümü medya taneleri arasında ve yüzeylerinde tutulur. Filtrelenen su daha sonra kolektör sistemi üzerinden tekrar havuza gönderilir.
Filtre Medyasının Tane Boyutu Neden Önemlidir?
Filtre içerisindeki medyanın tane boyutu, suyun medya yatağından geçişini ve partikül tutma karakterini etkiler.
Daha ince medya daha küçük partiküllerin tutulmasına yardımcı olabilir; ancak sadece “ne kadar ince o kadar iyi” mantığı doğru değildir. Çok ince veya filtre tasarımına uygun olmayan medya, su geçişini zorlaştırabilir ve filtre içerisindeki hidrolik davranışı bozabilir.
Bu nedenle kullanılacak medya çapı, filtre üreticisinin belirttiği teknik özelliklerle uyumlu olmalıdır.
Filtre Kumları Neden Katmanlar Halinde Konulur?
Bazı kum filtresi uygulamalarında farklı tane boyutları katmanlı olarak kullanılır. Amaç, filtre yatağının alt kısmında su dağılımını desteklemek ve üst katmanlarda daha ince filtrasyon sağlamaktır.
Daha iri taneli medya kullanılabilir. Bu katman özellikle filtre kolektörlerinin çevresindeki medya yatağının yapısını destekler.
Orta tane boyutu, kalın ve ince medya arasında geçiş tabakası oluşturabilir.
Filtrasyon işinin önemli bölümünü yapan daha ince medya bu bölgede kullanılabilir.
Filtre çapından tahmin etmek yerine cihazın katalogunda belirtilen medya ağırlığı ve katmanlama tavsiyesi esas alınmalıdır.
Kuvars Kum mu, Cam Filtre Medyası mı?
Kuvars kumu havuz filtrasyonunda uzun yıllardır kullanılan yaygın ve ekonomik bir filtre medyasıdır. Cam filtre medyaları ise ürün teknolojisine bağlı olarak farklı yüzey yapısı, filtrasyon hassasiyeti ve ters yıkama özellikleri sunabilir.
Cam medyaya geçerken en sık yapılan hatalardan biri, kuvars kum için verilen kilogram miktarını doğrudan cam medyaya uygulamaktır.
Cam medyanın yoğunluğu ve önerilen dolum miktarı ürüne göre değişebileceği için kullanılacak miktar medya üreticisinin dönüşüm tablosuna göre belirlenmelidir.
Havuz Filtresi Seçerken İlk Bakılacak Şey Nedir?
Filtre seçiminde yalnızca havuzun kaç metreküp olduğu yeterli bilgi değildir. Havuz hacmi bize gerekli sirkülasyon kapasitesi konusunda fikir verir; ancak filtreyi seçerken sistemin gerçek debisi de bilinmelidir.
Örneğin pompanız çalışma noktasında yaklaşık 10 m³/h su gönderiyorsa, filtrenin bu debiyi üreticinin izin verdiği filtrasyon hızları içerisinde karşılayabilmesi gerekir.
Burada önemli olan “pompadan biraz büyük filtre alalım” şeklinde sabit bir yüzde değil; pompa debisinin filtrenin maksimum çalışma debisini ve uygun filtrasyon hızını aşmamasıdır.
Pompa ile Filtreyi Bir Ekip Gibi Düşünün
Çok güçlü pompa + küçük filtre iyi bir kombinasyon değildir. Su filtre yatağından gereğinden hızlı geçirilirse filtrasyon kalitesi düşebilir ve filtre gereksiz hidrolik yüke maruz kalabilir.
Tersi durumda ise sistem tasarımı ve işletme hedefleri açısından gereğinden büyük ekipman kullanılmış olabilir.
Doğru sistemde pompanın çalışma debisi, filtrenin kapasitesi ve boru tesisatının hidrolik kayıpları birlikte değerlendirilir.
Filtrasyon Hızı Nedir?
Filtrasyon hızı, filtre içerisinden belirli bir yüzey alanına göre ne kadar su geçirildiğini ifade eder.
Aynı çapta iki filtre birbirine benziyor gibi görünse bile üretici tasarımı, medya yatağı ve izin verilen çalışma koşulları farklı olabilir. Bu nedenle yalnızca bağlantı çapına veya tankın dış görünüşüne bakarak filtre seçmek doğru değildir.
Kum Filtresi mi, Kartuş Filtre mi?
Havuz filtrasyonu yalnızca kum filtrelerinden oluşmaz. Özellikle daha kompakt sistemlerde kartuş filtreler de kullanılabilir.
| Özellik | Kum Filtresi | Kartuş Filtre |
|---|---|---|
| Filtre elemanı | Kuvars kum veya uygun cam medya | Kartuş filtre elemanı |
| Temizlik | Genellikle ters yıkama ile | Kartuş çıkarılarak temizlenir |
| Ters yıkama suyu | Su tüketimi oluşur | Klasik ters yıkama gerekmez |
| Yer ihtiyacı | Modele göre daha büyük olabilir | Genellikle daha kompakt olabilir |
| Bakım şekli | Medya ve vana sistemi kontrol edilir | Kartuş periyodik temizlenir ve zamanla değiştirilir |
Hangisinin daha doğru olduğu havuzun büyüklüğüne, kullanım yoğunluğuna, tesisat yapısına ve işletme tercihine göre değişir.
Filtrenin Kirlendiğini Nasıl Anlarız?
Kum filtresi kir tuttukça suyun medya yatağından geçmesi zorlaşır ve filtre girişindeki basınç yükselmeye başlar.
Bu nedenle filtrenin manometresi önemlidir. Ancak “ibre sarı alana geldiğinde mutlaka ters yıkama yapın” gibi her filtreye uyan tek bir kural yoktur.
En sağlıklı yöntem, temiz filtre ilk devreye alındığında manometrede görülen normal çalışma basıncını referans almak ve üreticinin önerdiği basınç artışında ters yıkama yapmaktır.
Ters Yıkama Ne İşe Yarar?
Normal filtrasyonda su filtre yatağından belirli yönde geçer ve kirler medya içerisinde tutulur. Ters yıkamada ise suyun akış yönü değiştirilerek medya yatağındaki birikmiş kirlerin atık hattına taşınması sağlanır.
Ters yıkamanın amacı filtre kumunu değiştirmek değil, filtre yatağında biriken kiri uzaklaştırmaktır.
Ancak çok sık ters yıkama yapmak da gereksiz su kaybına neden olabilir. Bu nedenle işlemi takvime bakarak değil, filtre basıncı ve sistem davranışına göre yapmak daha doğrudur.
Filtre Basıncı Çok Yükseliyorsa Sorun Sadece Kirli Kum Olmayabilir
Yüksek filtre basıncı çoğu zaman kirlenmiş medya yatağıyla ilişkilidir; ancak tesisattaki kapalı veya kısık vana, dönüş hattındaki direnç, yanlış vana konumu veya başka bir hidrolik problem de basıncı yükseltebilir.
Bu nedenle ters yıkama yapıldıktan hemen sonra basınç hâlâ olağandışı yüksekse sistemin tamamı kontrol edilmelidir.
Filtre Kumunu Ne Zaman Değiştirmek Gerekir?
Filtre medyasının yalnızca takvim yaşıyla değiştirilmesi gerekmez. Kullanım süresi; havuzun yüküne, su kimyasına, ters yıkama kalitesine ve kullanılan medyanın türüne göre değişebilir.
Medya yatağında taşlaşma, kanallaşma, yoğun kirlenme veya filtrasyon performansında belirgin düşüş görülüyorsa medya kontrol edilmelidir.
Filtre açılmışken kolektörlerin, nozulların ve filtrenin iç parçalarının kontrol edilmesi de iyi bir bakım fırsatıdır.
Filtre Seçerken En Sık Yapılan Hatalar
Havuz hacmi önemlidir fakat pompanın gerçek çalışma debisi ve filtrenin kapasitesi de hesaba katılmalıdır.
Daha güçlü pompa her zaman daha iyi filtrasyon anlamına gelmez. Filtre kapasitesinin aşılması performansı olumsuz etkileyebilir.
Medya miktarı filtre modeline göre değişir. Katalog değeri ve medya üreticisinin talimatı esas alınmalıdır.
Filtre basıncı sistemin durumu hakkında önemli bilgi verir. Manometrenin çalışır durumda olması gerekir.
Her birkaç günde bir alışkanlık olarak ters yıkama yapmak yerine sistem ihtiyacına göre hareket edilmelidir.
İyi havuz suyu için filtrasyon, sirkülasyon ve kimyasal denge birlikte çalışmalıdır.
Filtrasyon Sisteminin Diğer Parçalarını da Unutmayın
Filtre tek başına havuzu dolaştıramaz. Pompa, çok yollu vana, filtre medyası, boru tesisatı ve dönüş sistemi birlikte çalışan bir bütündür.
Sonuç: İyi Filtrasyon, Büyük Filtre veya Güçlü Pompa Demek Değildir
İyi bir havuz filtre sistemi; pompanın gönderdiği suyu uygun hızda filtreleyebilen, doğru miktarda ve doğru tipte medya kullanılan ve düzenli bakımı yapılan bir sistemdir.
Filtre seçiminde havuz hacmi, pompa debisi, filtrenin çalışma kapasitesi, filtre medyası ve tesisatın hidrolik yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Kısacası amaç suyu filtreden mümkün olduğunca hızlı geçirmek değil; suyu doğru şekilde filtrelemek olmalıdır.
